Evde gıda israfını azaltmanın 12 pratik yolu

1. Alışverişe listeyle çıkın — ve aç karnına çıkmayın

En sıkıcı tavsiye ama en çok işe yarayanı. Liste, “bir ara lazım olur” diye alınan ve sonra bozulan ürünleri baştan eler. Aç karnına yapılan alışverişte sepete giren fazlalık, birkaç gün sonra çöpe giden fazlalıkla aynı şeydir.

2. Buzdolabını açmadan önce içinde ne olduğunu bilin

Telefonunuzun kamerasıyla dolabın ve kilerin fotoğrafını çekip markete öyle gidin. En çok tekrarlanan israf kalıbı, evde zaten olan bir şeyi ikinci kez almaktır.

3. “Önce giren önce çıkar” düzenini kurun

Yeni aldığınızı arkaya, eskiyi öne koyun. Marketlerin raf düzeni bu — çünkü işe yarıyor. Dolabın gözüne “önce bunlar” diye küçük bir bölge ayırmak tek başına ciddi fark yaratıyor.

4. Tarihi okumayı öğrenin: STT ve TETT aynı şey değil

Son Tüketim Tarihi bir güvenlik sınırıdır, geçtiyse tüketmeyin. Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi ise kalite tarihidir; geçtiğinde ürün otomatik olarak tehlikeli hâle gelmez. Bu ikisini karıştırmak, hâlâ yenebilir gıdayı çöpe atmanın en yaygın sebebi — ayrıntılı anlattığımız yazı burada.

5. Doğru sıcaklıkta saklayın

Buzdolabının kapağı en sıcak bölgesidir; süt ve yumurtayı oraya koymak ömürlerini kısaltır. Dolabın arka rafları en soğuk yerdir, çabuk bozulanlar oraya. Domates, patates, soğan ve muz buzdolabına girmemelidir — soğuk bunların dokusunu ve tadını bozar.

6. Dondurucuyu bir duraklat düğmesi gibi kullanın

Bugün yiyemeyeceğinizi anladığınız her şey dondurulabilir: ekmek, peynir, pişmiş yemek, doğranmış sebze, hatta süt. Porsiyonlara bölüp tarih yazın; etiketsiz bir dondurucu, birkaç ay sonra kimliği belirsiz paketler mezarlığına dönüşüyor.

7. Ekmeği doğru saklayın

Türkiye'de tek başına en çok israf edilen ürün ekmek: Ticaret Bakanlığı'nın raporuna göre günde yaklaşık 6 milyon ekmek çöpe gidiyor. Ekmeği buzdolabında saklamayın — orada daha hızlı bayatlar. Oda sıcaklığında bez torbada tutun, fazlasını dilimleyip dondurun; dondurulmuş dilim tostta ya da fırında ilk günkü gibi olur.

8. Porsiyonu küçültün, ikinci tabak serbest

Tabakta kalan yemek çöpe gider; tencerede kalan yemek yarın yenir. Az koyup isteyene ikinci kez vermek, çok koyup yarısını atmaktan hem daha ucuz hem daha az israf.

9. “Buzdolabı boşaltma” gününü rutine sokun

Haftada bir gün yeni malzeme almadan, elde ne varsa onunla yemek yapın. Menemen, çorba, makarna sosu, kızartma ve pilav neredeyse her kalanı kabul eder. Bu tek alışkanlık, haftalık israfın belirgin kısmını kapatıyor.

10. Sebzenin atılan kısmını yeniden düşünün

Brokoli sapı, pırasanın yeşili, kereviz yaprağı, havuç kabuğu — çoğu ya yenebilir ya da sebze suyu olur. Bayatlamış ekmek galeta unu, yumuşamış meyve smoothie ya da komposto olur. Atmadan önce “bunun bir işi var mı?” diye sorun.

11. Artan yemeği görünür yere koyun

Şeffaf kapta ve göz hizasında duran artık yenir; dolabın arkasındaki opak kapta duran unutulur ve bozulur. Israfın büyük kısmı bilinçli bir karar değil, sadece unutmak.

12. Dışarıdan alırken de israfı azaltabilirsiniz

İsrafın hepsi evde oluşmuyor: Tarım ve Orman Bakanlığı'nın verdiği dağılıma göre %26'sı restoran ve otel gibi hizmet işletmelerinden kaynaklanıyor. İşletmelerin gün sonunda satamadığı ürünleri indirimli alarak bu dilimi doğrudan küçültebilirsiniz — KalanVar'ın yaptığı iş tam olarak bu.

KalanVar nedir?

KalanVar, işletmelerin gün sonunda satılmayan ama hâlâ taze ürünlerini indirimli fiyatla listelediği bir gıda kurtarma pazar yeri. Yakınındaki fırın, kafe ve pastanelerin o günkü ilanlarını görür, uygulamadan öder, teslim saatinde dükkândan alırsın. Şu an Kocaeli'de yayında.

Uygulamayı indir · İşletmeyseniz kayıt olun